• دوشنبه 07 تیر 1400 14:11
  • كد: 1363
راهبرد چینی‌ها برای بهبود محیط کسب ‌وکار

موانع کسب‌ وکارایران درسال‌های 98 و 99 به لحاظ رتبه‌ بندی تغییرمحسوسی نداشته‌اند

شرایط محیط کسب وکار یکی از عوامل اصلی مؤثر بر تصمیم گیری سرمایه گذاران است. در اقتصاد ایران شرکت های کوچک و متوسط در برابر شوک های اقتصادی نحیف تر و آسیب پذیرتر هستند؛ بنابراین وضعیت محیط کسب وکار، رشد این شرکت ها را تحت تأثیر قرار می دهند.

براساس آمارها نیز 80درصد بنگاه های اقتصادی کشور را شرکت های کوچک و متوسط تشکیل می دهند. پس برنامه ریزی برای اصلاح و بهبود محیط کسب وکار از اهمیت زیادی برخوردار است. برای رسیدن به جایگاه واقعی اقتصادی ایران در زمینه شاخص کسب وکار که به نوعی ریل گذاری در مسیر توسعه به شمار می رود، باید گام های مهمی از سوی سیاست گذاران برداشته شود.آخرین گزارش منتشرشده در زمینه موانع بهبود محیط کسب وکار مربوط به زمستان ۱۳۹۹ است کـه توسط اتاق بازرگانی ایران منتشر شده است.

این گزارش نشان می دهد به ترتیب پنج مؤلفه پیش بینی ناپذیر بودن و تغییرات قیمت مواد اولیه و محصولات، بی ثباتی سیاست ها، قوانین و مقررات و رویه های اجرایی ناظر بر کسب وکار و دشواری تأمین مالی از بانک ها، موانع در فرآیندهای اداری و دریافت مجوزهای کسب وکار در دستگاه های اجرایی و فساد و سوءاستفاده افراد از مقام و موقعیت اداری در دستگاه های اجرایی به عنوان نامناسب ترین مؤلفه های محیط کسب وکار کشور نسبت بـه سایر مؤلفه ها مطرح بوده اند. پنج مؤلفه ای که گزارش ها نشان می دهند عینا در تابستان و پاییز سال ۱۳۹۹ نیز تکرار شده اند.

 

موانع کسب وکار تغییر محسوسی نداشته اند

در استان اصفهان نیز براساس یافته های این گزارش در زمستان 99 به ترتیب، غیرقابل پیش بینی بودن و تغییرات قیمت مواد اولیه و محصولات، دشواری تأمین مالی از بانک ها، بی ثباتی سیاست ها، قوانین و مقررات و رویه های اجرایی ناظر بر کسب وکار، برداشت های سلیقه ای از قوانین کسب وکار، بی تهعدی طرف های قرارداد و معامله به اجرای تعهدات و وعده هایشان، رویه های سخت گیرانه اداره کار و بیمه تأمین اجتماعی، رویه های ناعادلانه ممیزی دریافت مالیات، تولید و عرضه کالاهای غیراستاندارد و تقلبی در بازار، وجود رقابت های غیرمنصفانه شرکت ها و مؤسسات دولتی و شبه دولتی در بازار، فقدان و نبود شفافیت در آمار و اطلاعات، ضعف دادگاه ها در رسیدگی به شکایات و تمایل عمومی به خرید کالاهای خارجی از مهمترین موانع کسب وکار استان بـه شمار می آیند. مقایسه موانع بهبود محیط کسب وکار استان اصفهان در زمستان 99 با مدت مشابه سال 98 (زمسـتان 98) نشان می دهد این موانع به لحاظ رتبه بندی تغییر محسوسی نداشته اند. در زمستان 98 نیز غیرقابل پیش بینی بودن و تغییرات قیمت مواد اولیه و محصولات، بی ثباتی سیاست ها، قوانین و مقررات و رویه های اجرای ناظر بر کسب وکار، دشواری تأمین مالی از بانک ها، موانع فرآیندهای اداری و دریافت مجوزهای کسب وکار در دستگاه های اجرایی و رویه های ناعادلانه ممیزی و دریافت مالیات مهمترین موانع کسب وکارهستند.

 

درس هایی که از چینی ها می توان آموخت

محیط کسب وکار شامل عناصر حیاتی برای عملکرد بنگاه ها و کارآفرینان است و یکی از پیش شرط های لازم برای رشد اقتصادی و کاهش فقـر در کشورهای در حال توسعه شناخته می شود. محیط کسب وکار مبنای بقا، توسعه و نوآوری نهادهای بازار را تشکیل می دهد .همچنین منجر به کاهش نااطمینانی و بهبود پیش بینی پذیری نتایج فعالیت های تجاری است. بهبود فضای کسب وکار به عنوان یکی از اهداف اصلی نظام های اقتصادی حا کم در کشورها مطرح بوده است و راه های دست یابی به این هدف، سؤالی است که ذهن سیاست گذاران را به خود مشغول کرده است. بر اساس معیار سهولت پروژه انجام کسب وکار بانک جهانی، چین پیشرفت بسیار چشمگیری در سال های اخیر داشته و رتبه این کشور از جایگاه ۹۶ام در سال ۲۰۱۴ به رتبه 31ام جهان در سال ۲۰۲۰ ترقی پیدا کرده است. اتاق بازرگانی ایران به تازگی گزارشی منتشرکرده و راه کارها و اقدامات چینی ها را برای بهبود محیط کسب وکارشان مطرح کرده است.

این گزارش با عنوان «بهبود محیط کسب وکار در چین؛ فعالیت ها و تجربه ها» ترجمه و منتشر شده که حاوی نکات آموزنده ای است. براساس این گزارش، بهبود محیط کسب وکار در چین روند تدریجی و مداومی داشته است. از زمان تصویب سیاست حرکت به سمت اقتصاد باز در سال ۱۹۷۸ ،دولت چین به دنبال کردن رشد اقتصادی از طریق معرفی فعالانه سرمایه و تکنولوژی خارجی و همچنین ترویج تجارت خارجی در مکان های هدفمند روی آورد. دولت این کشور تلاش های زیادی را در زمینه بهبود محیط بیرونی فعالیت شرکت های تجاری انجام داده است که در این میان می توان به تسهیل روند رویه های تجاری و کاهش مخارج و هزینه های شرکت ها اشاره کرد. در این گزارش، تحول نظام بازاری مدرن چین و محیط کسب وکار این کشور به چهار مرحله مختلف تقسیم شده است.

 

اقدامات چشم بادامی ها برای بهبود محیط کسب وکار

 مرحله اول پی شرفت جزئی در بهبود محیط کسب وکار است. در این مرحله، چین تدابیر کلیدی را برای بهبود محیط کسب وکار در پیش گرفت. اولین اقدام، تعیین چارچوب قانونی مناسب برای استفاده از سرمایه گذاری خارجی بود. برای تهیه این چارچوب، چین به قانون بیش از ۳۰ کشور جهان رجو ع کرد؛ از طرفی از بخش های مختلف داخلی اقتصادی و تحقیقاتی و متخصصان حقوق نظرخواهی کرد. به این ترتیب، قوانین مربوط به سرمایه گذاری خارجی و مقررات اجرایی آنها، رویه های آزمایش قانونی و تأیید سرمایه گذاری های مشترک و الزامات مهم تأسیس شرکت های کاملا خارجی به طور دقیق تعریف شدند.

دومین تدبیر چین دریافت مالیات ترجیحی از سرمایه گذاری های خارجی بود. در چین مکان های مختلف در تلاش هستند تا محیط مساعدی را برای جذب سرمایه گذاری خارجی ایجاد کنند و آن را بهبود بخشند. ضمن اینکه پنجره واحد برای افزایش بازدهی سرمایه گذاری ها اجرا شد.

سومین تدبیر چین تمرکززدایی از مرجع تأیید شرکت ها بود.

چهارمین تدبیر چین، اجرای آزمایشی و سپس گسترش مقیاس پروژه های تجاری بود. براین اساس، مناطق اقتصادی ویژه جاذبه سیاست های خاصی را باید در زمینه اقتصادی تصویب و سامانه های ویژه در مدیریت اقتصادی استفاده کنند. یکی از تدابیر چین برقراری اصلاحات قابل توجهی در نظام اداری کشور بود.

 

اصلاحات بازار محور محیط کسب وکار

مرحله دوم، اصلاحـات بازار محور محیط کسب وکار است. در این مرحله م یتوان به تلاش دولت برای ساخت نهادی خاص برای نظام مدیریـت اقتصاد کلان اشاره کرد. هدف اصلی اصلاحات چین ایجاد اقتصاد بازار سوسیالیستی، اصلاحات در نظام پولی و مالی آتی و سرمایه گذاری و تأمین مالی بود. دومین، سومین و چهارمین تلاش چینی ها در این زمینه را می توان اینگونه برشمرد: بهبود مداوم قوانین و مقررات مربوط به سرمایه گذاری خارجی و ایجاد شرایط مساعد برای سرمایه گذاران خارجی، ترویج استفاده از نظام مالیاتی یکپارچه برای شرکت های داخلی و شرکت های دارای سرمایه خارجی، گسترش سیاست های اقتصاد باز و جذب سرمایه گذاری خارجی در تمام کشور.

 

اصلاحات هدایت شده با قوانین بین المللی در محیط کسب وکار

مرحله سوم اصلاحات هدایت شده قوانین بین المللی کسب وکاربود. در این راستا بیش از سه هزار قانون و سیاست نامناسب در زمینه مبادلات کالاها، تجارت خدمات و مالکیت را مورد تجدید نظر قرار داده و بهبود بخشیده است. چین به طور مداوم توانمندی خود را بهبود بخشید، نظام مدیریت سرمایه گذاری خارجی را اصلاح کرده و نظام مالیاتی در شرکت های داخلی و خارجی را یکپارچه کرد.

 

اصلاحات نظام مند محیط کسب وکار

 مرحله چهارم اس تفاده نظاممنـد محیط کسب وکار با اجرای برنامه فانگ گوآن فو بود. اصطلاح فانگ به کاهش مقررات و مدیریت دولت و کاهش مؤثر موانع ورود به بازار اشاره دارد. اصطلاح گوآن به معنای اصلاحات نظام مقررات برای ترویج رقابت منصفانه است. اصطلاح فو برای ارائه خدمات بهتر در وا کنش به نیازهای واقعی کسب وکارها دلالت دارد.در این دوره اصلاحات در مرحله اجرای اصلاحات بر فانگ گوآن فو و اجرای طرح های آزمایشی دلالت داشت.

دومین گام اصلاحات، شاخص سازی و استانداردسازی اصلاحات به موازات تأ کید بر اهمیت بافت های محلی بود و سومین اصلاحات نیز به سازی مبتنی بر تجربیات و درس های پیشین بود.

کاهش هزینه ها، رقابت پذیری و جذب سرمایه گذاری خارجی براساس برآوردهای به  دست آمده از شهرداری پکن اصلاحات محیط کسب وکار در دوره ۲۰۱۷ تـا ۲۰۱8 در سطح شهر به طور مستقیم هزینه های اداری شرکت ها را تـا سقف سه میلیارد واحد پول جمهوری چین کاهش داده و رقابت پذیری ئاقتصادی شرکت ها را بهبود بخشیده و باعث رشد اقتصادی پکن شده است. به طور مشابه با بهینه سازی محیط کسب وکار شانگ های دولت این شهر 6168 پروژه با بودجه خارجی راه اندازی کرده که افزایشی معادل با یک سوم را نسبت به سال گذشته نشان می دهد و باعث جذب سرمایه گذاری جدید 8/1میلیارد دلار آمریکایی یعنی افزایشی معادل با ۱۰درصد نسبت بـه سال گذشته شده است.

 

افزودن ديدگاه