• چهارشنبه 07 خرداد 1399 11:05
  • كد: 1043

بازار سرمایه در خدمت شهر

شهرداری اصفهان برای تأمین نقدینگی از بورس استفاده می‌کند

شهردار تهران به تازگی اعلام کرد که برای اداره پایتخت و درآمدزایی، شرکت فروشگاه‌های شهروند، شهر آفتاب و بخشی از املاک و مستغلات این شهرداری را وارد بورس می‌کند. جهش‌های شاخص بورس در چند ماه اخیر، مدیریت شهری کلان‌شهرها را وادار کرد تا در اقدامی دیرهنگام، راهی بازار بورس شوند. هرچند در سال‌های گذشته تعدادی از کلان‌شهرها مثل اصفهان و تهران، گام‌های کوتاه و لرزانی را برای حضور در بورس برداشته بودند، اما سودهای طلایی این بازار و عدم تحقق بودجه شهرداری‌ها در بهار امسال، آنها را وادار کرد تا سری به این بازار بزنند.

 

تلاش پایتخت برای تصاحب بازار سرمایه

در گذشته نظام تأمین مالی حاکم بر شهرداری‌ها از مسیر فروش شهر می‌گذشت که این رویه امروز هم ادامه دارد. تجربه اما به حاکمان شهر نشان داد که این شیوه درستی برای تأمین مالی پایدارشهرها نیست و نتوانسته است مشکلات شهرها به خصوص کلان‌شهرها را حل کند؛ چراکه شهرفروشی به‌دلیل برهم‌زدن نظم عرضه و تقاضای بازار مسکن و ازدست‌رفتن فضای شهرها نمی‌تواند ادامه یابد. یکی از مهم‌ترین روش‌های نوین درآمدزایی و تأمین منابع مالی، حضور شهرداری‌ها در بازار سرمایه است که لازمه آن عملکرد و صورت‌های مالی شفاف است.پاییز 98 اعضای شورای اسلامی شهر تهران، کلیات طرح «الزام شهرداری تهران به ارائه لایحه عرضه سهام شرکت‌ها، سازمان‌ها و مؤسسات تابعه در بازار سرمایه» را تصویب کردند. رئیس شورای شهر تهران هم یک ماه قبل از ورود شرکت‌های شهرداری تهران به بورس به‌عنوان یک راهبرد مدیریتی در سال جاری یاد کرد، راهبردی که اصلاح ساختار بزرگی در مدیریت شهری ایجاد می‌کند.‌هاشمی رفسنجانی توضیح داد که «یکی از اهداف این راهبرد این است که با انجام اصلاحات موردنیاز بازار سرمایه مشکلات و مسائل این شرکت‌ها برطرف شود تا با چابک‌سازی و شفاف‌سازی شرکت‌ها بتوان آنها را کارآمد و باارزش‌تر کرد.» او تاکید کرد که نباید به شرکت‌های زیرمجموعه شهرداری به‌عنوان یک قلک یا محل تأمین کسری بودجه نگاه کرد. به‌طور معمول بخش عمده سهام شرکت‌های زیرمجموعه شهرداری‌ها در اختیار مدیریت شهری است؛ بنابراین واگذاری آنها با انجام اصلاحات لازم مانند چابک‌سازی، تفکیک دارایی‌ها و کارآمدی مدیریت آنها، سرمایه مدیریت شهری را افزایش می‌دهد.شهردار تهران هم یک هفته قبل اعلام کرد که این شهرداری، ۵۰ هزار میلیارد تومان دارایی دارد که بخش چشمگیری از آن، املاک و ساختما‌ن‌ها است. این دارایی‌ها در فرصت فعلی بازار سرمایه‌ می‌تواند تکیه‌گاه انتشار اوراق بهادار شود تا با فروش آن در بورس، نقدینگی لازم برای پرداخت بدهی‌های شهرداری و تأمین مالی هزینه‌های شهر تأمین شود. حناچی همچنین قصد دارد از فرصت بورس برای عرضه سهام «شهروند»، «میادین میوه‌وتره‌بار» و همچنین «شهر آفتاب» به بازار سرمایه استفاده کند.

 

اصفهان در مسیر بورس

خسروی، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان، توضیح می‌دهد که شورای پنجم یک سال قبل مصوب کرد  «شهرداری از امکانات و مزایای بازار سرمایه استفاده کند». او می‌گوید: «به شهرداری تکلیف کردیم که شرکت‌های تابعه خود را وارد بورس کند. یکی از این شرکت‌ها که سودده نیز هست به زودی وارد بازار سرمایه شده ومنابع عظیم نقدینگی را برای شهرداری فراهم می‌کند.» خسروی درباره ابزارهای مالی پیش‌بینی شده در بازار بورس می‌گوید: «در بازار بورس ابزارهای تأمین مالی مثل صندوق پروژه یا صندوق املاک و مستغلات پیش‌بینی شده که می‌تواند پتانسیل پروژه‌های عمرانی شهرداری اصفهان را تا چند برابر افزایش دهد. سال گذشته با حوزه مشارکت‌های شهرداری اصفهان توافق کردیم که به صورت پایلوت یک صندوق زمین و ساختمان را برای شهرداری اصفهان در بورس راه اندازی کند که قرارداد آن اواخر سال گذشته، امضا و به مجری ابلاغ شد؛ البته فرایند آن چند ماه طول می‌کشد و پس از آن شهروندان می‌توانند با هزینه‌ای اندک در پروژه‌های چندمیلیاردی شهر، سرمایه‌گذاری کنند.» او معتقد است که فروشگاه‌های کوثر اگر به یک شرکت تبدیل شوند، قابلیت ورود به بازار سرمایه را داشته و به سهام محبوب و ارزشمندی تبدیل می‌شوند.قانون، مسیر استفاده شهرداری‌ها از بازار بورس و سرمایه را به‌صورت کامل و دقیق تعیین کرده و این راه برای همه مدیران شهر باز است. کلان‌شهرها ظرفیت‌های مناسبی برای استفاده از بازار سرمایه در تأمین مالی پروژه‌های عمرانی خود دارند؛ چراکه این شهرداری‌ها درآمد عوارضی مناسبی داشته ومی‌توانند استفاده صحیح از سرمایه مردم در پروژه‌های شهری را ضمانت کنند.

 

 ابزارهای نوین تأمین نقدینگی

یکی از مباحث مهم در توسعه پایدار، ایجاد درآمد پایدار شهری با هدف کسب درآمد متناسب با ارائه خدمات در شهرهاست. درآمدهای پایدار باید در کوتاه‌مدت دچار نوسان شدید نشود و کسب درآمد در عین حال به ارتقای عدالت منجر شده و به ساختارهای زیست محیطی، اجتماعی، اقتصادی و کالبدی شهر لطمه نزند، پایه درآمد هم باید متناسب با مخارج، بزرگ شده و هزینه‌ها را نیز پوشش دهد.در ایران به‌دلیل عدم وجود زیرساخت‌های مناسب وفنی و عدم تمایل مدیران شهری در به‌کارگیری تکنولوژی‌های نوین، درآمدهای پایدار به‌طور کامل محقق نشده و شکاف بزرگی بین مخارج و درآمد‌های پایدار شهر ایجاد می‌شود. شهرداری‌ها و مدیریت شهری هم برای جبران کسری بودجه به‌سمت کسب درآمدهای ناپایدار حرکت می‌کنند. امروز در کلان‌شهرها، حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد از درآمد شهرها، از بازار ساخت‌وساز تأمین می‌شود. این رویکرد شهرداری‌ها در تأمین درآمدها به‌صورت ناپایدار به سقوط رتبه پایداری شهری منجر می‌شود. در چنین وضعیتی تأمین مالی پروژه‌های شهری نیازمند سرمایه‌گذاری از خارج از سیستم درآمدزایی مدیریت شهری است.ابزارهای مختلفی برای تأمین مالی شهرداری وجود دارد که برخی از آنها مانند اوراق مشارکت، صکوک و اوراق قرضه، مبتنی بر بدهی هستند و تعدادی دیگر مانند سهام و بازار بورس برپایه سرمایه‌اند.روش‌های بر پایه بدهی، بیشتر در پروژه‌های کوتاه و میان‌مدت استفاده می‌شوند و روش سهام در پروژه‌های بلندمدت کاربری دارد. درواقع استفاده از سهام، بیشتر در مواردی به‌کار می‌رود که پروژه شهری درآمدزایی مستمر و بلندمدت داشته باشد. یکی از ابزارهای مورد استفاده در روش بر پایه سرمایه، استفاده از «سهام پروژه» است. در این روش شرکت صاحب پروژه، پس از انجام بررسی‌ها، مطالعات و تحقیقات لازم، طرح پروژه را معرفی و مقدار سودآوری آن را پیش‌بینی می‌کند. انتشار سهام پروژه‌ها هم از طریق بازار سهام انجام می‌شود. امروز شهر اصفهان پروژه‌های کلانی دارد که همانند چاهی بدون انتها بودجه می‌بلعند و استفاده از پتانسیل بازار بورس به راحتی می‌تواند ابزار مالی لازم را تأمین کند. این روش به شرطی محقق می‌شود که کارشناسان فنی، مطالعات کافی را درباره میزان درآمد پروژه، استمرار آن و سایر ویژگی‌های فنی انجام دهند تا روش مناسب تأمین مالی را تشخیص دهند.

 

برچسب ها: 

افزودن ديدگاه